Bog‘dorchilik uchun mo‘ljallangan yerni boshqa shaxsga o‘tkazish mumkinmi?
@Yurist_Xizmati 5526-savol:
Assalomu aleykum! Bogdorchilik uchun muljallangan yerni (misol 49 yillik) (bogni) bir shaxsdan ikkinchi shaxsga utkazish ("sotib olish") koidalari yoki ikkilamchi ijaraga olish koidalari xakida ma’lumot bersangiz. Men bogdorchilik bilan shugullanishim uchun yerni kanday kilib konuniy olishim mumkin. Raxmat.
YURIST JAVOBI:
Bog‘dorchilik uchun ajratilgan yer uchastkalari bo‘yicha munosabatlar Vazirlar Mahkamasining 709-son qarori (24.11.2021) bilan tartibga solinadi va ushbu hujjatga ko‘ra bunday yerlar to‘liq xususiy mulk emas, balki odatda foydalanish (ijara yoki umrbod egalik) huquqi asosida beriladi.
1️⃣Еr uchastkasini “sotib olish” masalasida quyidagi xulosani keltiramiz.
Bog‘dorchilik yerlarini oddiy fuqarolik-huquqiy bitim sifatida “sotish” (ya’ni to‘liq mulk sifatida boshqa shaxsga o‘tkazish) mumkin emas. Chunki:
• yer davlat mulki hisoblanadi;
• fuqaroga faqat undan foydalanish huquqi beriladi.
♂️ Shu sababli amaliyotda “sotib oldim” degan holatlar huquqiy jihatdan to‘g‘ri emas.
____
2️⃣Boshqa shaxsga o‘tkazish mumkinmi?
✅ Ha, lekin faqat qonunda belgilangan tartibda
Normativga ko‘ra:
• yer uchastkasiga bo‘lgan huquq (ijara, foydalanish) faqat vakolatli organ ruxsati bilan boshqa shaxsga o‘tkazilishi mumkin;
• bu odatda:
o hokimiyat qarori,
o yoki tegishli davlat organining roziligi orqali amalga oshiriladi.
♂️ Ya’ni, o‘zingiz mustaqil ravishda “sotdim” deb berish – huquqiy kuchga ega emas.
____
3️⃣Ikkilamchi ijara (subarenda) masalasi
Bog‘dorchilik yerlarini:
• ikkilamchi ijaraga berish (subarenda) ham odatda:
o faqat ruxsat bilan,
o yoki ayrim hollarda umuman taqiqlangan bo‘lishi mumkin.
Bu yerda asosiy qoida:
yer uchastkasi faqat maqsadli foydalanish (bog‘dorchilik) uchun berilgan
uni boshqalarga berish erkin emas
____
Mazkur Qarorga ko‘ra:
❗️ Yer uchastkasidan foydalanuvchi shaxs uni o‘z xohishiga ko‘ra boshqa shaxsga berishga haqli emas.
Ya’ni oddiy “kelishib berish” yoki “og‘zaki topshirish” qonuniy hisoblanmaydi.
Ikkilamchi ijara faqat quyidagi shartlar asosida mumkin:
1) Vakolatli organ (odatda hokimiyat yoki yer ajratgan tashkilot) roziligi bo‘lishi kerak
2) Yer uchastkasi berilgan maqsad (bog‘dorchilik) o‘zgarmasligi kerak
3) Ikkilamchi foydalanish rasmiylashtirilgan bo‘lishi shart (hujjat bilan)
____
Quyidagi holatlarda ikkilamchi ijara noqonuniy hisoblanadi:
♂️ Ruxsatsiz boshqa shaxsga berish
♂️ Yerda boshqa faoliyat yuritish (masalan, qurilish, savdo va h.k.)
♂️ “Sotdim” yoki “ijaraga berdim” deb norasmiy kelishuv qilish
____
Agar siz bog‘dorchilik yerini boshqa shaxsga berishni rejalashtirsangiz:
♂️ avvalo yer ajratgan organga murojaat qiling, ruxsat oling, faqat shundan keyin rasmiy shartnoma tuzing.
❗️Bog‘dorchilik yerini ikkilamchi ijaraga berish mumkin, lekin faqat ruxsat asosida va rasmiy tartibda.
Aks holda bunday kelishuvlar huquqiy kuchga ega emas va salbiy oqibatlarga olib keladi.
✉️ Yuristga savol yuborish
Yurist bilan qo‘ng‘iroq orqali bog‘lanish
Barcha turdagi hujjatlarga buyurtma berish
Rasmiy kanalimiz:
@Yurist_Xizmati