Ko‘zim xiralashgani sabab, smenani o‘zgartirsam bo‘ladimi?
@Yurist_Xizmati 5676-savol:
Assalomu alaykum kup yillardan beri tashkilotda korovul bulib ishlab kelasan Ish davomida kuzim kurish -5daraja tushdi tungi smenada kiyinalyabman shuni kunduzgi ishga alishtirsa buladimi xukikiy tomondan.keyin Ish vaktim kech 20-00dan ertalab 8gacha ,biz 17-00da kelyapmiz yakshanba kuni sutochniy turilyabdi biz 3 kishimiz shu tugri keldimi mexnat koyidasiga
YURIST JAVOBI:
Savolingizga quyidagicha huquqiy asoslangan tushuntirish beramiz.
____
1. Sog‘lig‘ingiz sabab tungi smenani kunduzgiga almashtirish mumkinmi?
Mehnat kodeksining 181-moddasiga ko‘ra, xodimning ish vaqti va rejimi ichki mehnat tartib qoidalari, smena jadvali va mehnat shartnomasi bilan belgilanadi.
Lekin amaliy jihatdan agar xodimning sog‘lig‘i yomonlashgan bo‘lsa (sizda ko‘rish -5 darajaga tushgan) va tungi smena ishlash qiyinlashgan bo‘lsa, xodim:
• tibbiy xulosa (vrachdan spravka) asosida
• ish beruvchidan ish sharoitini yengillashtirishni yoki boshqa smenaga o‘tkazishni so‘rashga haqli.
Qarang! Mehnat kodeksining 143-moddasiga ko‘ra:
agar xodim sog‘lig‘iga ko‘ra yengilroq yoki zararli omillar bo‘lmagan ishga muhtoj bo‘lsa,
ish beruvchi mavjud bo‘sh ish o‘rni bo‘lsa, uni boshqa ishga o‘tkazishi shart (xodim roziligi bilan)
Demak, siz tibbiy xulosa olib, tungi smena sizga to‘g‘ri kelmasligini ko‘rsatsangiz, ish beruvchi sizni kunduzgi yoki yengilroq ishga o‘tkazishi kerak (agar vakant o‘rin bo‘lsa). Agar tibbiy xulosa bo‘lsa, ish beruvchi uni inobatga olishi kerak.
____
2. Ish vaqti: 20:00 dan 08:00 gacha, lekin 17:00 dan kelish — qonuniymi?
Mehnat kodeksining 181-moddasiga asosan ish vaqti — bu xodim mehnat majburiyatlarini bajarishi kerak bo‘lgan vaqt. Agar sizning smenangiz 20:00 dan 08:00 gacha bo‘lsa, unda:
sizni 17:00 dan ishga jalb qilish — bu ish vaqtini noqonuniy ravishda uzaytirish hisoblanadi
Chunki:
• bu vaqt mehnat shartnomasi yoki jadvalda ko‘rsatilmagan
• qo‘shimcha ish sifatida rasmiylashtirilmagan.
____
3. Smena va dam olish talablari buzilyaptimi?
Mehnat kodeksining 192 va 206-moddalariga binoan smenalar orasida kamida 12 soat dam olish bo‘lishi shart va xodimni ketma-ket ikki smenada ishlatish taqiqlanadi
Agar siz 17:00 da kelib, ertalab 08:00 gacha ishlasangiz bu 15 soatlik ish bo‘ladi va dam olish me’yorlari buziladi.
____
4. Yakshanba kuni “sutkalik” ishlash to‘g‘rimi?
Agar yakshanba kuni ishlasangiz, Mehnat kodeksining 263-moddasiga muvofiqdam olish kunidagi ish:
• kamida 2 baravar haq bilan to‘lanishi yoki
• boshqa kunda dam berilishi kerak
Agar na qo‘shimcha haq berilsa va na boshqa dam kuni berilsa, bu qonun buzilishi hisoblanadi
____
Sog‘lig‘ingiz yomonlashgan bo‘lsa, tibbiy xulosa asosida kunduzgi ishga o‘tkazishni talab qilish mumkin. 20:00–08:00 smenaga ega bo‘lib, 17:00 dan ishlash noqonuniy. Smena oralig‘ida kamida 12 soat dam olish ta’minlanishi shart Yakshanba kuni ishlash uchun qo‘shimcha haq yoki dam kuni berilishi kerak. Bu holatda siz tuman adliya bo‘limiga murojaat qilishingiz lozim.
✉️ Yuristga savol yuborish
Yurist bilan qo‘ng‘iroq orqali bog‘lanish
Barcha turdagi hujjatlarga buyurtma berish
Rasmiy kanalimiz:
@Yurist_Xizmati