Chiqindi tashuvchi xizmat ko‘rsatmasa nima qilish kerak?
@Yurist_Xizmati 5470-savol:
Assalomu alaykum. Elektrga to‘lov chiqindiga to‘lov qilishga yoki qarz bo‘lmasligigi bog‘lab qo‘yilganligi tufayli, xizmat ko‘rsatmagan chiqindi yig‘ishtirishga to‘lov qilishga majbur bo‘ldim. Savolim shuki, bu musor(chiqindi) yig‘uvchilar xizmat ko‘rsatmasdan pul undirganlini qanday qilib qonuniy asoslab bersam bo‘ladi? Va eng asosiysi bu pularni qaytarib olishim yoki bundan keyingi vaqt uchun ularni xizmat ko‘rsatishini ta’milash uchun yoki bu muammolarni hal qilish uchun kimga yoki qayerga murojat qilsam ishim hal bo‘ladi? Men ularga musor mashina hali bizni ko‘chaga biror marta kirmagan desam, ular: men mahalla rasiga mashinani ajratib jo‘nataman, qolganini bilmayman, demoqda. Ushbu masala bo‘yicha qonuniy, ish beradigan yo‘l ko‘rsating. Hamda hududlar bo‘yicha bu xizmatga oylik to‘lov narxlari xaqida ma’lumot bersangiz, men topa olmadim. Tashakkur.
YURIST JAVOBI:
Savolingizga quyidagicha javob beramiz.
1️⃣ Chiqindi tashuvchi tashkilotning asosiy majburiyati nimadan iborat?
Fuqarolik kodeksining 358-moddasi va Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 6-fevraldagi 95-son qarori bilan tasdiqlangan Qoidalarga muvofiq, maishiy chiqindilarni yig‘ish va olib chiqib ketish xizmati ommaviy shartnoma asosida ko‘rsatiladi.
❓Bu nimani anglatadi?
• chiqindi tashuvchi tashkilot har bir iste’molchi bilan alohida shartnoma tuzishi shart va o‘z xizmat hududidagi barcha ko‘chmas mulklar bo‘yicha chiqindilarni muntazam yig‘ib ketishga majbur;
• “men mashinani mahallaga berdim, ko‘chaga kirmaganini bilmayman” degan vaj huquqiy jihatdan asossiz.
Ya’ni ommaviy shartnoma sharoitida xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot tashkiliy muammolarni iste’molchiga yuklashga haqli emas.
____
2️⃣ Xizmat ko‘rsatilmagan bo‘lsa ham to‘lov talab qilish mumkinmi?
Bu yerda masala faqat pul undirishda emas, balki majburiyatni bajarmaslikda. Fuqarolik kodeksining 705-moddasi aniq qoida belgilaydi, unga ko‘ra:
Haq evaziga ko‘rsatiladigan xizmat bo‘yicha buyurtmachi ko‘rsatilgan xizmat uchungina haq to‘laydi.
Sizning holatingizda chiqindi mashinasi ko‘chaga kirmagan, chiqindi yig‘ilmagan va olib chiqilmagan, demak, xizmat ko‘rasatilmagan.
Bu holatda tashkilot pul olish huquqiga ega emas va undan ham muhimi — u xizmatni ko‘rsatishga majbur.
____
3️⃣ Elektr to‘lovini chiqindi to‘loviga bog‘lash qonuniymi?
Bu masala Fuqarolik kodeksining 256-moddasi (muqobil majburiyatlar) bilan baholanadi.
Mazkur modda mazmuniga ko‘ra agar chiqindi tashuvchi o‘z majburiyatini bajarmagan bo‘lsa, iste’molchi to‘lovni to‘xtatib turishga haqli.
____
4️⃣ Bu vaziyatda iste’molchi nimani talab qilishi mumkin?
Muhim jihat: bu yerda asosiy talab pulni qaytarish emas, balki xizmatni bajarishni majburiy ta’minlashdir.Iste’molchi quyidagilarni talab qilishga haqli:
1️⃣ Chiqindilarni amalda yig‘ib ketishni tashkil etish — ya’ni chiqindi mashinasining ko‘chaga muntazam kirishini.
2️⃣ Xizmat ko‘rsatilmagan davr uchun: to‘lovlarni bekor qilish yoki kelgusidagi hisob-kitobdan chiqarib tashlash.
3️⃣ Agar pul majburan undirilgan bo‘lsa asossiz olingan summani qaytarish.
____
❗️Xulosa qiladigan bo‘lsak, maishiy chiqindilarni yig‘ish va olib chiqib ketish xizmati ommaviy shartnoma asosida ko‘rsatiladigan xizmat bo‘lib, bu chiqindi tashuvchi tashkilot chiqindilarni amalda va muntazam tashishi shart degan majburiyatni anglatadi. Bunday holatda Fuqarolik kodeksining 358-, 705- va 256-moddalariga muvofiq iste’molchi nafaqat asossiz undirilgan pullarni qaytarishni, balki xizmatning real ko‘rsatilishini majburiy ta’minlashni talab qilish huquqiga ega.
♂️ Ushbu masalada Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasiga murojaat qilish tavsiya etiladi. Qo‘shimcha ma’lumot sifatida mazkur qo‘mitaning ishonch raqamlari quyidagilar:
• jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlari bo‘yicha Ishonch telefoni: 1159;
• iste’molchilar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha yagona raqam: (71) 207-46-00.
✅Bundan tashqari, fuqarolik sudiga murojaat qilib, xizmat ko‘rsatilmaganligi oqibatida yetkazilgan zararni undirish yoki zarar qoplash talabi bilan da’vo arizasi kiritish huquqiga ham egadir.
✉️ Yuristga savol yuborish
Yurist bilan qo‘ng‘iroq orqali bog‘lanish
Rasmiy kanalimiz:
@Yurist_Xizmati