Qo‘shnimni daraxtlarini kestirishim mumkinmi?
@Yurist_Xizmati 5557-savol:
Assalomu alaykum. Bundan ancha yillar oldin qo‘shnimiz bilan bizning tomorqamiz chegarasiga tut va o‘ris daraxt deb nomlanuvchi daraxtlar ekilgan bo‘lib, bugungi kunda tutlar qaridi, lekin o‘ris daraxti ildiz otib, to‘nkalari katta bo‘lib, bizning tomorqa chegarasiga o‘tib ketdi. Savol davomi...
YURIST JAVOBI:
Fuqarolik kodeksining 164-moddasiga ko‘ra, mulk huquqi mulkdorning o‘ziga tegishli mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek, ushbu huquqlar har qanday buzilishdan himoyalanishini talab qilish huquqini anglatadi. Ya’ni, siz tomorqa yer uchastkasidan erkin foydalanish, undan daromad olish va uni xavfsiz holatda saqlash huquqiga egasiz.
____
Shu bilan birga, Fuqarolik kodeksining 172-moddasida mulk huquqining muhim chegarasi belgilangan:
mulkdor o‘z huquqlarini amalga oshirishda boshqa shaxslarning huquqlari va qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini buzmasligi shart.
Bu qoida qo‘shnichilik munosabatlariga ham to‘liq tatbiq etiladi. Ya’ni, qo‘shni o‘z mulkidan foydalanayotganda, bu foydalanish sizning tomorqangizga zarar yetkazmasligi kerak.
Siz ta’riflagan holatda qo‘shnining tomorqa chegarasiga ekilgan daraxtlarining:
• ildizlari sizning yer uchastkangizga o‘tib ketgani,
• shox-shabbalari tomorqangizni soyalab, undan foydalanish va daromad olish imkonini cheklayotgani,
• xavfsizlikka tahdid tug‘dirayotgani ko‘rinib turibdi.
Bu holat mulk huquqidan foydalanishga to‘sqinlik qiluvchi buzilish hisoblanadi.
____
Aynan shunday vaziyatlar uchun Fuqarolik kodeksining 231-moddasi juda muhim ahamiyatga ega. Ushbu modda mazmuniga ko‘ra:
Mulkdor o‘z huquqlarining har qanday buzilishini, hatto bu buzilish egalik qilishdan mahrum etish bilan bog‘liq bo‘lmasa ham, bartaraf etishni talab qilishga haqli.
Bu nimani anglatadi?
— Siz tomorqangizdan butunlay mahrum etilmagan bo‘lsangiz ham,
— daraxt ildizlari, shoxlari, soyasi sababli undan to‘liq va normal foydalanish imkoniyatingiz cheklanayotgan bo‘lsa,
— bu holatni sud orqali bartaraf ettirish huquqiga egasiz.
____
Ya’ni, FK 231-moddasiga tayanib, siz suddan:
• qo‘shnining daraxt ildizlarini va shoxlarini kesib tashlashni,
• zarurat bo‘lsa, daraxtni tomorqa chegarasidan olib tashlashni,
• kelgusida sizning mulk huquqingizga to‘sqinlik qilmaslik majburiyatini yuklashni so‘rab da’vo kiritishingiz mumkin.
Arizaga mahalla dalolatnomalari, qo‘shnilar ko‘rsatmalari, fotosuratlar va videoyozuvlar dalil sifatida qabul qilinadi.
____
Daraxtning “manzarali” yoki “manzarali emasligi” masalasi esa hal qiluvchi omil emas. Agar daraxt:
• qo‘shni hududga zarar yetkazsa,
• foydalanishni cheklasa,
• xavfsizlikka tahdid tug‘dirsa, u hatto manzarali bo‘lsa ham, egasi tomonidan zararli ta’siri bartaraf etilishi shart.
____
♂️Bu vaziyatda sizga quyidagi ketma-ketlikda harakat qilishni tavsiya qilamiz.
1. Daraxtlarning tomorqangizga o‘tgan ildizlari va shoxlarini rasmga va videoga oling.
2. Mahalla fuqarolar yig‘inidan yozma dalolatnoma so‘rab oling (avval murojaat qilganingizni ham qayd ettiring).
3. Fuqarolik sudiga FK 231-moddasi asosida da’vo arizasi bilan murojaat qiling.
4. Da’voda aynan “mulk huquqidan foydalanishga to‘sqinlikni bartaraf etish” talabini qo‘ying.
✉️ Yuristga savol yuborish
Yurist bilan qo‘ng‘iroq orqali bog‘lanish
Rasmiy kanalimiz:
@Yurist_Xizmati